Over - Erfgoedvrijwilligersprijs

Monumenten, musea, archieven, historische genootschappen, ze draaien vaak voornamelijk op de kracht van vrijwilligers. Mensen die zich belangeloos met hart en ziel inzetten om het cultureel erfgoed in het Koninkrijk der Nederlanden in leven te houden en te ontsluiten voor het grote publiek. De erfgoedsector kan niet zonder deze toegewijde vrijwilligersteams. Om hen in het zonnetje te zetten, financieel te ondersteunen én om meer ruchtbaarheid aan de noodzaak van vrijwilligers in de erfgoedsector te geven, is in 2020 door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) de Erfgoedvrijwilligersprijs in het leven geroepen. Minister Moes (OCW) sprak tijdens de uitreiking in 2025 zijn bewondering uit:

”Duizenden vrijwilligers in Nederland zorgen voor het erfgoed van ons land. Erfgoed gaat om gebouwen, om spullen, maar ook om gebruiken, kennis, vaardigheden en ambachten die niet verloren mogen gaan. Vrijwilligers bewaren dit erfgoed met liefde. Ze zorgen er ook voor dat anderen het kunnen beleven. Erfgoed is dus echt mensenwerk. Heel goed om de vrijwilligers eens per jaar in het zonnetje te zetten met de Erfgoedvrijwilligersprijs.“

De inschrijving voor 2026 opent op 1 juni 2026. Er zijn een aantal criteria om in te kunnen zenden:

1. Het team telt ten minste vier leden óf is onderdeel van een burgerinitiatief met een relatie tot erfgoed (en de leden kennen elkaar).
2. Het team is gevestigd in het Koninkrijk der Nederlanden.
3. Het team is hecht en werkt als een geoliede machine.
4. Het team zet zich frequent door het jaar heen in of binnen een aaneengeschakelde periode van ten minste twee maanden.
5. Het team functioneert bewezen goed: er zijn concrete resultaten behaald; zoals bijvoorbeeld tevreden bezoekers, een succesvolle herbestemming, de totstandkoming van een publicatie of een geliefde rondleiding voor kinderen.
6. Daarnaast is het belangrijk dat het team zich in zet voor een erfgoedorganisatie binnen een van de domeinen van de RCE.

Inschrijven kan tot en en met 31 augustus 2026. Daarna selecteert de selectiecommissie van stichting OPEN per provincie en voor het Caribisch deel van het Koninkrijk één finalist. Van iedere finalist wordt een professionele video gemaakt.

In december wordt de Erfgoedvrijwilligersprijs uitgereikt. Het winnende team krijgt een cheque van 10.000 euro; deels vrij te besteden (bijvoorbeeld aan teamactiviteiten) en deels ter bevordering van kennisoverdracht op het gebied van het vrijwilligerswerk. Voor de nummers twee en drie is een cheque beschikbaar van 5.000 euro; op dezelfde manier te besteden. De andere finalisten ontvangen een bedrag van 1.000 euro.

Om de inzendingen te beoordelen en de drie genomineerde teams te bepalen wordt een erfgoedbrede jury samengesteld van vijf personen met een onafhankelijke juryvoorzitter.

★ Ingrid van Engelshoven (voorzitter) - Voormalig minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Partner Blueyard
★ Susan Lammers - Directeur Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed
★ Vera Carasso - Directeur Museumvereniging
★ Karen Te Boome - Operationeel Directeur Staatsbosbeheer
★ Saskia van Oostveen - Directeur Kenniscentrum voor Immaterieel Erfgoed

De Erfgoedvrijwilligersprijs is een initiatief van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Met deze prijs wil het ministerie alle vrijwilligers in deze sector bedanken voor al hun goede, nuttige en mooie werk. Vrijwilligers maken het mogelijk om al het culturele erfgoed dat ons land rijk is voor het grote publiek toegankelijk te maken. Stichting Nederland Monumentenland is samen met Stichting OPEN (Organisatie Provinciale Erfgoedinstellingen Nederland) de organisator van de prijs.

Wat is de Erfgoedvrijwilligersprijs?

Wie mag ik nomineren?

Hoe gaat het verder?

De jury

Over de prijs